Van haringschaaltjes en pindabakjes

Het Keramisch Museum Goedewaagen in Nieuw Buinen had gedurende de zomer van 2018 een tentoonstelling ‘Cruiseschepen in klei bediend’, bevattend Nederlands keramiek voor de NASM/HAL uit de collectie van Clive Hellinga. Een groot aantal herinneringsborden van de Holland America Line werd daar getoond.
Als verzamelaar van KLM-huisjes sprak mij zoiets natuurlijk aan. Vanzelfsprekend kijk je dan rond op rommelmarkten en op Marktplaats, Ebay, Etsy en Bonanza. Tegeltjes en borden in allerlei vormen en prijzen komen dan langs. Dat vormde niet alleen het begin van mijn verzameling, ik besloot ook een website te ontwikkelen met als doel een overzicht te geven van de HAL-borden. Als je op de foto van een bord klikt, vult het bord je gehele scherm.


Juni 2019
Dit is de tweede keer dat een bericht over een ‘bijvangst’ gaat in plaats van over een nieuw verkregen herinneringsbord. Twee maanden geleden besprak ik een asbakje, deze maand is een haringschaaltje en vier pindabakjes het onderwerp. Allereerst het haringschaaltje.

Haring wordt van oudsher veel gegeten in Nederland. Daardoor maakten veel plateelbakkerijen zogenaamde haringschaaltjes. Zo’n schaaltje werd vaak voorzien van de afbeelding van één of meer haringen. Zie bijvoorbeeld http://haringschaaltjes.nl. Je kunt je dus afvragen of het hier getoonde schaaltje een echt haringschaaltje is. Met de wetenschap dat veel ‘latere’ haringschaaltjes als reclameobject of relatiegeschenk werden gemaakt, kunnen we hier ook spreken van zo’n schaaltje, ook al is er geen haring te bekennen. Wel zien we een aantal meeuwen (hebben zij de haring opgepeuzeld?). Ook vele kranen, (sleep-)boten en de brug, genaamd ‘De Hef’ is afgebeeld. Waar het natuurlijk om gaat is het cruiseschip Rotterdam. Het schaaltje heeft als onderschrift ‘Port of Rotterdam’.
Datering van het schaaltje is niet eenvoudig. In de literatuur, ‘Lijnvaart in herinnering verankerd’, pagina 138, staat een identiek schaaltje afgebeeld. De achterzijde van dat schaaltje heeft echter ook het logo van de Holland America Line, te weten drie gestrekte golven. De HAL voerde dat logo van 1973 tot 1983. Op de achterzijde staat wel Royal Goedwaagen; dat predikaat werd in 1910 verleend. Als je naar de afbeelding kijkt, dan hou ik het er op dat het schaaltje dateert uit de jaren ’60. Maar ik sta natuurlijk open voor een, liefst gefundeerde, andere mening.
Het schaaltje meet 23,3 x 11,5 cm en weegt 295 gram.


Uit min of meer dezelfde tijd dateren de vier pindabakjes. Het zijn bijna aandoenlijke bakjes! Typisch Hollands. Kijk naar de haringkar met het klokgeveltje er achter. Klik maar eens op de afbeelding! En de tandem. Achterop de tandem zit een hondje in een houten klomp, voorop de tandem zie je een solexmotortje. Linksboven een Hollandse molen en rechtsonder een product van het typische ‘Dutch Design’, een paddestoel als wegwijzer! Op het derde schaaltje laten we zien hoe groot we onze vissen vangen. En mocht je nog niet weggesmolten zijn, dan doe je dat wel bij het romantische plaatje van het vierde pindabakje.

De bakjes wegen elk 60 gram en hebben de afmetingen 8 x 8 cm. De achterzijde vermeldt uiteraard Holland America Line met als maker Royal Goedewaagen Gouda, Holland. Over het bloemmotief op de achterzijde is mij niets bekend. Wellicht kan iemand mij daar informatie over geven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *